Over het belang van vaderschap

Opgroeien zonder vader

Familieleden kunnen de afwezigheid van vader deels compenseren’

Odette Girigori‘Ik ben vader en moeder tegelijk,’ hoorde van Brummen-Girigori Curaçaose vrouwen vaak zeggen, ‘mijn kind komt niets tekort.’ In 2015 promoveerde psychologe Odette van Brummen-Girigori aan de Rijksuniversiteit van Groningen (RUG), met haar proefschrift over de negatieve gevolgen van vaderloos opgroeien op Curaçao. Nu, vijf jaar later, werkt ze aan een uitgebreider onderzoek van de RUG naar de invloed van vaderafwezigheid.

 

Uitgebreider vervolgonderzoek
Van Brummen-Girigori richtte zich voor haar promotieonderzoek op het reproductieve gedrag van Curaçaose meisjes. Zo zijn ze zijn eerder seksueel actief, jaloerser, flirten actiever en hebben meer verschillende partners. Het huidige onderzoek, waarbij ze samenwerkt met onderwijskundige Mariëlle Osinga van de RUG, kijkt ook naar de gevolgen voor jongens. Hierbij kijken ze ook naar de verschillen tussen Curaçaose, Nederlandse en Curaçaos-Nederlandse (in Nederland woonachtige) jongeren.

 

“Curacaose jongeren halen vaker hun schouders op over de afwezigheid van hun vader”

Cultuurverschil
Tijdens haar proefschrift vroeg van Brummen-Girigori zich al af of de ‘norm’ in de cultuur waarin je opgroeit, invloed heeft op hoe je de afwezigheid van je vader beleeft. Uit interviews onder Curaçaose en Nederlandse jongeren, blijkt dit inderdaad het geval te zijn. Curaçaose jongeren halen vaker hun schouders op over het vertrek van hun vader. ‘Ze lijken er minder moeite mee te hebben dan Nederlandse jongeren en zijn ook positiever over hun vader,’ aldus van Brummen-Girigori.

‘In Nederland verwachten we dat ouders allebei even betrokken zijn,’ zegt Osinga, ‘daardoor zijn de verwachtingen van een vader wellicht hoger. Het kan zijn dat Nederlandse jongeren daardoor meer teleurstelling ervaren met betrekking tot hun afwezige vader.’ Wat echter ook meespeelt is het feit dat Nederlandse jongeren zich makkelijker uitspreken over hun ouders; Curaçaose jongeren spreken over het algemeen beleefder en respectvoller over hun ouders.

 

“Kinderen uit eenoudergezinnen ontwikkelen vaker leerproblemen”

 

Leerproblemen
Ondanks het positieve beeld dat Curaçaose jongeren vaak hebben van hun afwezige vader, ondervinden ze toch vaak negatieve gevolgen.Een duidelijk voorbeeld is dat ze vaker leerproblemen ontwikkelen dan jongeren die opgroeien mét vader. Van Brummen-Girigori, die als psycholoog veel vrijwilligerswerk doet op scholen, ziet dit in de praktijk vooral in achterstandswijken: ‘Kinderen uit eenoudergezinnen lopen sneller een achterstand op omdat alleen moeder kan helpen bij huiswerk. En zij heeft minder tijd omdat ze ook de kost moet verdienen.’ 

 

“Familieleden kunnen de afwezigheid van vader deels opvangen”

 

Vaderafwezigheid compenseren
Het negatieve effect van vaderloos opgroeien is duidelijk, maar kan deels worden opgevangen door andere familieleden die nauw betrokken zijn bij de opvoeding. Op Curaçao spelen bijvoorbeeld oma’s en tantes een belangrijke rol. Evenals de broers van moeder. Zij kunnen het gebrek aan vaderlijk advies en begeleiding voor een deel compenseren. In Nederland zijn familieleden vaak minder betrokken, maar zijn er vaak wel stiefvaders die een belangrijke rol vervullen.

 

“Nederland en Curaçao kunnen op dit gebied veel van elkaar leren”

Van elkaar leren
Het positieve effect van ‘hulptroepen,’ zoals de onderzoekers ze zelf noemen, is één van de voorlopige uitkomsten van het onderzoek. Curaçao en Nederland kunnen op dit gebied volgens van Brummen-Girigori veel van elkaar leren. Zo hoopt ze dat Curacaose vrouwen inzien dat het wel degelijk uitmaakt of een kind zonder vader opgroeit. En dat het dus belangrijk is om -net als veel Nederlandse vrouwen- vader bij de opvoeding te betrekken, ook al is hij vertrokken uit het gezin. Andersom kunnen Nederlandse vrouwen leren dat opa’s, oma’s, ooms en tantes de afwezigheid van vader kunnen compenseren.

In algemene zin hopen van Brummen-Girigori en Osinga dat er meer bewustwording komt omtrent de impact die de afwezigheid van een vader op een kind kan hebben.

Bron: Broerstraat 5, Magazine voor alumni en relaties. Nummer 2, juli 2020.

In 2016 publiceerde VADERS aanwezig een column van Odette van Brummen-Girigori over de uitkomsten van haar promotieonderzoek uit 2015. Het vervolgonderzoek van de RUG, waarbij ze nauw samenwerkt met Mariëlle Osinga, is bekend onder de titel ‘Familiebanden in Nederland en Curaçao. Hoe hangt vaderafwezigheid samen met de ontwikkeling van jongeren?’ Meer over dit onderzoek leest u op de website van de Rijkskuniversiteit Groningen

Door Carmen Kromosono
VADERS aanwezig | juli 2020

 

Facebooktwitterlinkedinmail

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

VADERS aanwezig

 

wordt mogelijk gemaakt door
Bureau Beschermjassen

 

een initiatief van het
Hendrik Pierson Fonds

 

 

 

Contact

Voor contact met de redactie van VADERS aanwezig, mail naar info@vadersaanwezig.nl

Agenda
Archief
Nieuwsbrief
Op dit moment lezen 458 mensen onze nieuwsbrief. Wilt u ook de nieuwsbrief ontvangen? Meld u dan hier aan.


 

Volg ons op TwitterVolg ons op Twitter