Knutselen met bladeren is een van de eenvoudigste en leukste manieren om met de natuur aan de slag te gaan. Je hebt weinig materiaal nodig: een handvol bladeren van buiten, wat verf, lijm of papier, en je kunt al beginnen. Of je nu met jonge kinderen werkt of zelf graag creatief bezig bent, er zijn tientallen manieren om bladeren te verwerken tot mooie werkstukjes.
Bladeren zijn het meest voor de hand liggend in de herfst, maar je kunt ze het hele jaar door gebruiken. Zomerbladeren zijn soepeler en groener, herfstbladeren hebben mooie warme kleuren en zijn iets droger. Beide hebben hun eigen voordelen, afhankelijk van wat je wilt maken.
Bladeren verzamelen en bewaren
Begin met het verzamelen van bladeren in verschillende vormen en maten. Denk aan eikenbladen, esdoornbladen, beukenbladeren en kastanjebladeren. Hoe meer variatie, hoe interessanter het eindresultaat. Kies bladeren zonder te veel beschadigingen, zodat de vormen goed zichtbaar blijven.
Wil je bladeren bewaren voor later gebruik? Leg ze dan tussen twee vellen keukenpapier en leg daar een zwaar boek op. Na één tot twee weken zijn ze geperst en gedroogd. Geperste bladeren blijven plat liggen en zijn makkelijker te verwerken in collages en andere platte projecten. Wil je droge, stevige bladeren met meer structuur, droog ze dan gewoon op een warme plek zonder te persen.
Knutselen met bladeren: de populairste technieken
Er zijn een paar basismanieren om bladeren te gebruiken bij knutselen. Hieronder staan de meest gebruikte op een rij.
- Bladafdrukken maken: Smeer verf op de onderkant van een blad (daar zijn de nerven het duidelijkst) en druk het stevig op papier. Til het blad voorzichtig op en je hebt een mooie afdruk. Dit werkt goed met acrylverf of vingerverf.
- Bladcollage: Plak geperste bladeren op karton of in een schilderij. Je kunt ze combineren met ander natuurmateriaal zoals zaadjes, takjes of mos. Lijm ze vast met witte lijm of een lijmpistool.
- Bladsilhouet: Leg een blad onder een vel papier en wrijf er met een kleurpotlood overheen. De vorm en de nerven van het blad worden zichtbaar. Dit is een klassieke techniek die ook goed werkt met waskrijt.
- Dierfiguren van bladeren: Gebruik bladeren als lichaamsvorm van een dier. Een esdoornblad wordt een vos, een rond blad een schildpad. Teken er ogen, poten en details bij om het af te maken.
- Bladlantaarns: Plak geperste bladeren op een glazen pot of een ballon die je later leegloopt. Zodra je er een waxinelichtje in zet, schijnt het licht door de bladvormen heen.
- Kransen en mobiles: Rijg droge bladeren aan een draad of maak een krans van buigzame takjes met bladeren eromheen. Dit werkt goed als herfstdecoratie.
Knutselen met bladeren met kinderen
Voor jonge kinderen is de techniek van bladafdrukken het makkelijkst. Ze kunnen zelf de verf aanbrengen, het blad omdraaien en op papier drukken. Het resultaat is altijd mooi, ook als het niet helemaal perfect is. Gebruik bij kleine kinderen washable verf, zodat de kleding geen probleem is.
Iets uitdagender is het maken van dieren van bladeren. Leg verschillende bladvormen klaar en laat kinderen kiezen wat het lijkt. Sommige kinderen zien meteen een vogel of een vis, anderen hebben een voorbeeld nodig. Teken samen de contouren en laat het kind zelf het gezicht invullen. Dit stimuleert de verbeelding en werkt goed voor kinderen vanaf een jaar of vier.
Wil je het rustiger aanpakken? Wrijftechnieken met potlood of waskrijt zijn goed te doen zonder rommel. Je hoeft geen verf klaar te zetten en het resultaat is al snel mooi. Goed alternatief voor in de klas of aan de keukentafel.
Materialen die je nodig hebt
Je hebt bij de meeste bladknutsel-ideeën weinig extra materiaal nodig. Dit heb je vaak al in huis:
- Bladeren (vers of geperst)
- Stevig papier of karton
- Witte lijm of een lijmpistool
- Verf (acryl, waterverf of vingerverf)
- Kleurpotloden of waskrijt
- Schaar
- Stiften voor details
Voor gevorderdere projecten zoals lantaarns of kransen heb je soms ook glazen potten, ijzerdraad of buigzame wilgentakjes nodig. Die zijn bij een tuincentrum of hobbywinkel te vinden, vaak voor een paar euro.
Tips voor een goed resultaat
Verser is niet altijd beter. Heel frisse bladeren kunnen soms omrollen of moeilijk vlak blijven op papier. Bladeren die een paar uur gedroogd zijn, liggen beter plat. Maar droog ze ook niet te lang zonder te persen, want dan worden ze bros en breken ze snel.
Kies voor bladafdrukken bladeren met uitgesproken nerven. Die geven de mooiste textuur. Bladeren van kastanje, esdoorn en eik werken hier bijzonder goed voor. Smeer niet te veel verf op het blad, want dan smeert de afdruk uit en verlies je de details van de nerven.
Gebruik je witte lijm voor collages, verdun die dan licht met water. Zo trekt het beter in het blad en plakt het steviger. Laat het altijd goed drogen voor je verder gaat, zeker als je lagen op elkaar plakt.
Knutselen met bladeren hoeft niet veel te kosten en vraagt geen bijzondere vaardigheden. Met een middagje bladeren rapen en wat basismateriaal kom je al een heel eind. Het resultaat is elke keer anders, omdat geen enkel blad hetzelfde is.
