Wanneer je vader overlijdt, komt er veel op je af. Naast het verdriet moeten er praktische zaken geregeld worden. Een van de belangrijkste is de verdeling van de erfenis. Voordat je iets kunt verdelen, moet eerst duidelijk zijn wat er in de nalatenschap zit. Denk aan spaargeld, een huis, persoonlijke spullen, schulden en verzekeringen. Dit wordt meestal vastgelegd in een boedelbeschrijving. Die geeft overzicht en voorkomt verwarring. Als er een testament is, bepaalt dat wie wat krijgt. Is er geen testament, dan gelden de regels van het erfrecht. Vaak zijn het de kinderen en de partner die samen erven.
Wie krijgt wat volgens de wet?
Als er geen testament is, regelt de wet wie de erfgenamen zijn. De echtgenoot of geregistreerd partner en de kinderen zijn dan de wettelijke erfgenamen. Samen krijgen zij de hele nalatenschap. De langstlevende partner krijgt alles, maar de kinderen houden een soort tegoed, het zogeheten ‘kindsdeel’. Dit deel krijgen zij pas wanneer ook de andere ouder overlijdt. Het erfrecht is zo opgebouwd dat de partner eerst goed verzorgd achterblijft. Kinderen hebben altijd recht op een deel, ook als ze zijn onterfd. Dat heet het ‘legitieme deel’ en dat kun je bij de notaris opeisen.
Wat gebeurt er als er wel een testament is?
Soms heeft je vader voor zijn overlijden een testament laten opstellen. Hierin staat wie wat erft, en of iemand misschien juist wordt uitgesloten. Het testament kan afwijken van de wettelijke regels. Een kind kan bijvoorbeeld iets meer krijgen, of juist minder. Ook kunnen er bijzondere wensen in staan, zoals een erfdeel in natura of een goed doel dat iets ontvangt. De notaris zal het testament uitleggen en begeleiden bij de uitvoering ervan. Erfgenamen moeten samen beslissingen nemen over de verdeling, tenzij het testament daar duidelijke richtlijnen voor geeft. Zo’n verdeling kan soepel verlopen, maar soms ook tot discussies leiden.
De waarde van spullen en geld eerlijk verdelen
Een erfenis bestaat meestal uit verschillende dingen: geld, een huis, sieraden, meubels of een auto. Niet alles heeft dezelfde waarde, dus het is belangrijk om spullen eerlijk te verdelen. Dit kan door spullen toe te wijzen en de waarde te verrekenen, of door alles te verkopen en de opbrengst te verdelen. Soms is er een taxateur nodig om de waarde van bijvoorbeeld een woning of kunst goed vast te stellen. Als erfgenamen er samen uitkomen, kan dat zonder tussenkomst van een rechter. Bij onenigheid kan een notaris helpen om afspraken vast te leggen of een verdeling voor te stellen.
Wat je moet regelen en waar je op moet letten
Bij het verdelen van een erfenis komt ook papierwerk kijken. Erfgenamen moeten de erfenis officieel aanvaarden of verwerpen. Dit heet zuiver aanvaarden, beneficiair aanvaarden of verwerpen. Aanvaarden betekent dat je alles krijgt, maar ook verantwoordelijk bent voor schulden. Bij beneficiair aanvaarden ben je niet persoonlijk aansprakelijk voor schulden. Verwerpen betekent dat je afstand doet van je erfdeel. Het is slim om bij twijfel advies te vragen aan een notaris. Die kan helpen bij het kiezen van de juiste aanpak en zorgen dat alles juridisch klopt. Zo voorkom je misverstanden en problemen achteraf bij de verdeling van de erfenis.
