Kinderen onterven is een onderwerp waar mensen vaak vragen over hebben, vooral bij familieproblemen of wanneer het contact verwatert. Niet iedereen weet wat er gebeurt als je besluit een zoon of dochter uit je testament te schrappen. Het kan voor veel emoties zorgen, maar het is goed om te weten hoe de regels in Nederland precies zijn.
De wet geeft kinderen rechten
In Nederland bepaalt de wet wie erft als iemand overlijdt. Kinderen zijn altijd erfgenamen, ook als je dit niet wilt. Toch kun je bij de notaris vastleggen dat een kind jouw bezittingen niet automatisch krijgt. Dit doe je via een officieel testament. Toch blijven kinderen recht houden op een bepaald deel van de erfenis: het geldbedrag dat het kindsdeel of de legitieme portie heet. Met deze regeling worden kinderen beschermd, zelfs als hun ouder heeft besloten om hun bezit ergens anders naartoe te laten gaan. Je kunt dus nooit alles bij een kind weghalen.
De legitieme portie en het testament
Als iemand zijn zoon of dochter niet wil laten erven, dan wordt dit opgeschreven in het testament. Dat betekent dat het kind niet automatisch spullen of geld krijgt. Toch mag zo’n onterfd kind altijd een bedrag opeisen. Dit is de legitieme portie. In de praktijk is dit de helft van wat het kind had gekregen als het wel erfgenaam was geweest. Stel dat een vader drie kinderen heeft en één onterft, dan krijgt het onterfde kind alsnog een geldbedrag. Het ontvangt geen spullen zoals een huis, auto of erfstuk, alleen een geldsom. Wie kiest voor het uitsluiten van een kind, kan dus niet regelen dat dat kind helemaal niets krijgt.
Redenen om kinderen uit te sluiten
Achter elke beslissing om een kind buiten de erfenis te houden schuilen persoonlijke verhalen. Soms is er sprake van jarenlange ruzie of geen enkel contact meer met het kind. Ook komt het voor dat ouders vinden dat een kind al genoeg hulp of geld heeft gekregen tijdens hun leven. Hoe verdrietig de reden soms ook is, het blijft een zwaar besluit. Het is belangrijk om goed na te denken en eventueel met familie te spreken voordat je deze stap zet. De gevolgen zijn vaak blijvend en kunnen voor spanningen zorgen bij de verdeling van de erfenis.
Zo werkt het in de praktijk
Wie een kind wil onterven, moet dit altijd via de notaris regelen. Het uitsluiten gaat nooit automatisch en moet duidelijk staan in het testament. Een mondelinge afspraak of een briefje bij de papieren heeft geen wettelijke waarde. Na het overlijden van de ouder kan het uitgesloten kind zich tot de executeur of de notaris wenden om zijn legitieme deel op te eisen als hij dat wil. Toch zijn er kinderen die geen aanspraak maken op hun legitieme portie, bijvoorbeeld omdat ze geen contact willen met familie of uit persoonlijke overtuiging. Dit is hun eigen keuze.
De rol van de notaris
Een notaris zorgt ervoor dat alle papieren juist worden opgesteld. Hij bespreekt met de ouder wat de gevolgen zijn van het uitsluiten van een zoon of dochter. Het is belangrijk dat alles duidelijk wordt vastgelegd om problemen en ruzies na het overlijden te voorkomen. Vooral wanneer er kinderen uit verschillende huwelijken zijn, of als er stiefkinderen meespelen, is het verstandig om goed advies in te winnen. Zo weet je zeker dat jouw wensen zo goed mogelijk worden uitgevoerd en blijft het duidelijk voor alle partijen.
Meest gestelde vragen over kinderen onterven
- Kun je een kind volledig buitensluiten bij de erfenis? Een kind kan nooit helemaal buiten de erfenis worden gehouden. Zelfs als een kind is uitgesloten in het testament, heeft het altijd recht op een deel van de erfenis. Dit heet de legitieme portie.
- Wat moet een onterfd kind doen om zijn deel te krijgen? Een onterfd kind moet zelf actie ondernemen. Dit begint door binnen vijf jaar na het overlijden van de ouder een beroep te doen op de legitieme portie. Meestal gebeurt dit via een brief aan de notaris of de persoon die de erfenis afhandelt.
- Krijgt een onterfd kind ook spullen zoals een huis of sieraden? Een onterfd kind ontvangt alleen een geldbedrag als het zijn deel opeist. Het kind krijgt nooit spullen of delen van het huis, sieraden of andere objecten uit de nalatenschap.
- Kan een ouder zijn kind onterven zonder tussenkomst van een notaris? Het onterven van een kind is alleen rechtsgeldig als dit in een officieel testament staat, opgesteld door de notaris. Een zelfgeschreven brief of een mondelinge afspraak geldt niet volgens de wet.
- Wat gebeurt er als een ouder zijn kind wil uitsluiten, maar geen testament heeft? Zonder testament geldt de standaardverdeling van de wet en erven alle kinderen een gelijk deel. Zonder testament kan een kind dus niet uitgesloten worden van de erfenis.
