Thuiswerken met kinderen in huis is voor veel ouders een dagelijkse uitdaging. De was moet gevouwen, een collega belt voor overleg en tegelijk vraagt je kind om aandacht. Sinds de coronapandemie werken veel mensen vaker vanuit huis, en dat heeft laten zien hoe lastig het is om werk en gezin te combineren onder één dak. Toch zijn er manieren om die combinatie beter te laten werken, voor jezelf én voor je kinderen.
Vaste structuur geeft rust voor ouder en kind
Kinderen gedijen goed bij regelmaat. Als jij thuis werkt, merken ze al snel wanneer je er wél en niet bent, ook al zit je op een paar meter afstand. Een duidelijke dagindeling helpt enorm. Spreek vaste tijden af: dit uur werk ik, daarna ben ik beschikbaar. Jonge kinderen begrijpen dat beter als je het visueel maakt, bijvoorbeeld met een eenvoudig dagschema op de koelkast. Zo weten ze wanneer ze bij je mogen komen en wanneer dat beter even kan wachten. Oudere kinderen kunnen zichzelf al meer bezighouden, maar ook zij hebben baat bij voorspelbaarheid. Een goed ritme is daarmee net zo belangrijk als een goede werkplek.
Een eigen werkplek helpt je om je te concentreren
Werken aan de keukentafel terwijl de kinderen spelen of televisie kijken klinkt handig, maar het maakt focussen moeilijk. Wie een aparte ruimte heeft, zelfs een kleine hoek met een deur of een scherm ertussen, werkt aantoonbaar rustiger. Dat geldt ook andersom: kinderen hebben hun eigen plek nodig om te spelen of te leren, los van jouw werkruimte. Als die scheiding er is, is de kans kleiner dat werk en thuis door elkaar lopen. Heb je geen aparte kamer? Probeer dan geluidsdempende oordopjes of een koptelefoon te gebruiken tijdens momenten dat je echt geconcentreerd moet werken. Kleine aanpassingen kunnen al een groot verschil maken.
Wat doe je als je kinderen nog niet naar school gaan
Peuters en kleuters begrijpen niet waarom mama of papa niet met hen speelt terwijl ze gewoon thuis zijn. Dat maakt thuiswerken met jonge kinderen zonder opvang een stuk ingewikkelder. In die situatie is het eerlijk om te zeggen: dit werkt alleen als er ook iemand anders is die op de kinderen let. Een oppas, een buurvrouw of een familielid dat af en toe bijspringt, kan uitkomst bieden. Lukt dat niet, dan is het verstandig om in blokken te werken: werk als het kind slaapt, vroeg in de ochtend of later op de avond. Verwacht dan niet hetzelfde van jezelf als op een gewone werkdag. Flexibiliteit is in die gevallen geen luxe, maar een noodzaak.
Grenzen stellen is goed voor jou én je gezin
Veel ouders die thuis werken, merken dat ze moeite hebben om te stoppen. Als je kantoor je woonkamer is, voelt het alsof je altijd bereikbaar bent. Dat kost op den duur veel energie. Stel voor jezelf een eindtijd in en houd je daaraan. Leg je laptop weg, sluit je werkapplicaties af en wees daarna écht aanwezig voor je kinderen. Dat is beter voor je eigen welzijn en het laat je kinderen zien dat werk iets is met een begin én een einde. Praat ook met je werkgever of leidinggevende over wat haalbaar is als je thuis werkt met kinderen. Eerlijkheid over je situatie voorkomt misverstanden en levert vaak meer begrip op dan je denkt.
Veelgestelde vragen
Hoe leg ik mijn jonge kind uit dat ik niet gestoord wil worden tijdens het werken?
Jonge kinderen begrijpen abstracte regels nog niet goed. Het helpt om het concreet te maken, bijvoorbeeld door een rood kaartje op je deur te hangen als je niet gestoord wilt worden en een groen kaartje als je wel beschikbaar bent. Benoem ook wanneer je klaar bent, zodat het kind weet dat het wachten ergens toe leidt.
Mag ik mijn kind zien op de achtergrond tijdens een videovergadering?
Of een kind zichtbaar mag zijn tijdens een online vergadering hangt af van de situatie en de werkgever. In veel gevallen is het geen probleem, zeker niet incidenteel. Het is verstandig om dit van tevoren kort te benoemen bij collega’s of een leidinggevende, zodat iedereen weet wat te verwachten.
Hoe voorkom ik dat ik na werktijd blijf doorwerken als mijn werkplek thuis is?
Thuiswerkers lopen vaker het risico om te veel uren te maken, omdat de grens tussen werk en privé wegvalt. Een vaste eindtijd instellen en je werkmaterialen aan het einde van de dag opruimen of afsluiten helpt om mentaal afstand te nemen. Het kan ook helpen om een kort ritueel te bedenken dat het einde van je werkdag markeert, zoals een korte wandeling of een kop thee.
Wat zijn de rechten van een werknemer die thuis werkt en ook voor kinderen zorgt?
In Nederland heeft een werknemer geen automatisch recht op aanpassingen in werktijden vanwege zorgtaken thuis. Toch biedt de Wet flexibel werken de mogelijkheid om een verzoek in te dienen voor andere werktijden of een andere werklocatie. De werkgever mag dit weigeren, maar moet dat schriftelijk motiveren. Overleg met je werkgever is in de meeste gevallen de eerste en beste stap.
