Als je vader wordt, verandert je leven. Je hebt minder slaap, meer verantwoordelijkheden en je wilt er zijn voor je kind. In Nederland kun je als vader gebruikmaken van ouderschapsverlof. Dit geeft je de kans om tijd met je kind door te brengen in de eerste maanden en jaren na de geboorte. Veel vaders weten niet precies hoe het werkt. Daarom leggen we het hier stap voor stap uit.
Wat is ouderschapsverlof
Ouderschapsverlof is een regeling die ouders de mogelijkheid geeft om tijdelijk minder te werken. Je mag als vader verlof opnemen tot je kind acht jaar oud is. Het maakt niet uit of je voltijd of deeltijd werkt. Je hoeft geen reden op te geven waarom je het verlof wilt gebruiken. Het doel van ouderschapsverlof is dat je als ouder meer tijd kan besteden aan de zorg voor je kind. Dit helpt bij de band tussen vader en kind. Ook kan het zorgen voor een betere verdeling van werk en privé.
Hoeveel ouderschapsverlof heeft een vader
Elke ouder heeft recht op 26 keer het aantal uren dat je per week werkt. Werk je bijvoorbeeld 32 uur per week, dan heb je recht op 832 uur ouderschapsverlof (26 x 32). Je hoeft dit verlof niet in één keer op te nemen. Je kunt het verdelen over een langere periode. Je mag zelf kiezen hoe je het verlof opneemt. Bijvoorbeeld een paar uur per week minder werken, of een paar maanden helemaal niet werken. Je spreekt dit af met je werkgever. Sinds augustus 2022 is een deel van het ouderschapsverlof betaald. De eerste 9 weken van het verlof kun je een uitkering krijgen via het UWV. Deze uitkering is 70 procent van je dagloon, tot een bepaald maximum.
Wat zijn de voorwaarden
Er zijn een paar voorwaarden waar je aan moet voldoen als je ouderschapsverlof wilt opnemen:
- Je moet officieel de ouder zijn van het kind.
- Je kind moet jonger zijn dan 8 jaar.
- Je moet werknemer zijn, dus in loondienst.
- Je vraagt het verlof minimaal 2 maanden van tevoren aan bij je werkgever.
- Voor het betaald verlof moet je de eerste 9 weken opnemen in het eerste jaar na de geboorte.
Werk je als zelfstandige? Dan heb je geen recht op ouderschapsverlof via de overheid. Wel kun je zelf afspraken maken over minder werken als dat mogelijk is.
Hoe vraag je ouderschapsverlof aan
Je vraagt ouderschapsverlof aan bij je werkgever. Dit moet schriftelijk, minstens twee maanden voordat je het wilt laten ingaan. In je aanvraag geef je aan:
- Wanneer je wilt beginnen met het verlof
- Hoeveel uur per week je verlof opneemt
- Voor hoe lang je het verlof wilt gebruiken
De werkgever mag je aanvraag niet zomaar weigeren. Alleen als het verlof het bedrijf in de problemen brengt, mag hij het voorstel aanpassen. Dit gebeurt bijna nooit. Voor het betaald verlof vraag je de uitkering aan via het UWV. Dat doet je werkgever meestal voor je. De uitkering komt dan op jouw rekening of via je werkgever bij je loon.
Wat zijn de voordelen van ouderschapsverlof voor vaders
Ouderschapsverlof geeft je de kans om meer aanwezig te zijn in het leven van je kind. Veel vaders vinden het fijn om de eerste stappen, woorden of andere momenten zelf mee te maken. Je bouwt een hechte band op met je kind. Het verlaagt ook de druk op je partner. Door de zorg te delen, heeft je partner meer rust en herstel na de bevalling. Je leert samen hoe je als ouders goed kunt samenwerken. Ouderschapsverlof helpt ook om een nieuwe balans te vinden tussen werk en privé. Je hoeft niet alles tegelijk te doen. Door tijdelijk minder te werken, is er meer ruimte voor het gezin.
Wat zijn de nadelen of aandachtspunten
Niet elke werkgever is blij als je ouderschapsverlof opneemt. Ze moeten je tijdelijk missen of werk anders verdelen. Maak daarom goede afspraken met je baas. Zorg dat je op tijd begint met het gesprek. Een ander punt is geld. Alleen de eerste 9 weken van het verlof zijn deels betaald. De rest van het verlof is onbetaald. Het inkomen daalt dus als je meer verlof opneemt. Bereken van tevoren goed uit of je dit kunt missen. Sommige mensen vinden het lastig om na een lange tijd verlof weer op te starten. Probeer contact te houden met je werk en blijf op de hoogte van wat er speelt. Zo stap je makkelijker weer in als je terugkomt.
Hoe combineer je ouderschapsverlof met andere verlofvormen
Als vader heb je recht op meer dan alleen ouderschapsverlof. Je kunt het combineren met andere soorten verlof. Denk aan:
- Geboorteverlof: 1 week vrij direct na de geboorte (100% betaald)
- Aanvullend geboorteverlof: tot 5 weken extra binnen 6 maanden na de geboorte (70% betaald)
- Vakantiedagen: deze kun je soms ook opnemen om langer thuis te blijven
Veel vaders beginnen met geboorteverlof en gaan daarna tijdelijk aan de slag met ouderschapsverlof. Je kunt zelf kiezen hoe je dit plant. Zolang je het goed afspreekt met je werkgever, is er vaak veel mogelijk.
Ouderschapsverlof en werkcultuur
Steeds meer bedrijven vinden het normaal dat vaders verlof opnemen. Toch zijn er nog plekken waar het minder wordt gedaan. Sommige mannen zijn bang dat ze niet serieus worden genomen als ze vrij nemen voor hun kind. Toch is het goed om te weten dat ouderschapsverlof een wettelijk recht is. Het is speciaal gemaakt zodat ook vaders meer kunnen zorgen. Door gebruik te maken van dit recht, help je mee aan een betere verdeling van zorg en werk. Het helpt ook om met collega’s te praten. Misschien zijn er anderen die al verlof hebben opgenomen. Zij kunnen tips geven over hoe je het aanpakt en wat je kunt verwachten.
